Hāpai Rāwhiti
Tohunga Akoranga
hapairawhiti.kohatu@gmail.com · +34 612 345 678
Barcelona
Spain
https://linkedin.com/in/hapairawhiti
translate.sections.summary
He kaiwhakaako au kei te ao ako Māori, kei te whakamahi i te rorohiko me te rorohiko ako. Kua noho au hei kaiako mō ngā tauira rōpū rerekē i ngā whakaakoranga whānui, me te aro ki te whakakaha i te mōhiotanga me ngā pūkenga. Ko te whāinga, kia whakarite tauira kia taea te kimi mahi, mōhiotia hoki mō te kounga o ngā akoranga, me te whakamahi i ngā tikanga ako āhuarangi. E whakatenatena ana au ki te whakawhanake i ngā pukenga reo Māori me te tautoko i ngā akoranga pae tawhiti mō ngā paetahi rerekē. Kua tukuna au ki te whakarite rōpū ako, ki te tohatoha mōhiotanga, me te whakaatu i te āhua ako Māori i ngā horopaki maha.
translate.sections.experience
Instructor, Ngā Kura o te Ao Māori
Ko au nei te kaiako matua mō ngā tauira Māori i te waahi o ngā kura wananga. Nāku te whakahaere i ngā akoranga reo Māori me te whakaako i ngā mahi rorohiko ako, kia tō te reo Māori ki ngā tauira katoa. I runga i ngā paerewa o te hinengaro, i hangaia e au ngā hōtaka ako ki te whakakaha i ngā reo me ngā tikanga Māori.
• Nāku te whakarite i ngā akoranga mō te 150 tauira, ko te 95% o rātou i pupuri i ngā taumata reo Māori pai rawa atu.
• I utaina e te kura te tētahi kaupapa insta-tukunga mā te 50% o ngā tauira Māori mō ngā mahi whakawhanaketanga pūkenga reo me ngā hoahoa ako mō rōpū
• Ko te tautoko i ngā tauira ki ngā whāinga ako, i roto i te kotahi tau, ko te whakarei i te 30% o ngā tauira i te reo Māori
• I riro i a au te utu kiritaki nui ko te tūhono i ngā kaiako me ngā tauira, i te whakamahi rātou i ngā naromaketanga ako Māori me ngā rauemi rorohiko
Instructor, Kura Rūkolā Porto
Nāku te kaiārahi o ngā akoranga reo Māori i te kura. I whakamahia e au ngā rauemi mamati me ngā whakaaturanga whakaako, kia ea ai ngā hiahia ako o te katoa me te whakatū-kore i te reo Māori i runga i ngā paerewa ōkō. E mōhiotia ana te kura mō ngā mahi ako reo Māori me ngā kaupapa tuku iho Māori.
• Ko te whakamātau i te 100 tauira mō te reo Māori, kua oti katoa te haere ki te taumata paerewa hapori Māori
• Ko te hanga i te kaupapa reo Māori e whai ana i ngā momo rerekē, me te whakakaha i ngā tauira o ngā wāhi katoa
• I anga whakamua te nuinga o ngā tauira ki ngā tiaki hoa i runga i te taumata reo Māori i te tau tuatahi, i te 40% te whakahāngai
• Ko te whakarite i ngā momo tauira reo Māori pāpori i runga i ngā kaupapa tuku iho me te āhua whenua
Instructor, Māori Learning Hub
Nāku te whakaako i ngā tauira Māori whai pānga ki Portugal i ngā mahi ako ipurangi me ngā rauemi marangai. I whakahaere te āhua ako i te reo Māori, me te tautoko rōpū ako mai i ngā whenua maha. E hōnore ana au i te pānui i ngā reo Māori rongoā, te whakawhiti i ngā kōrero āwhina, me te hanga kaupapa tuku iho Māori ki ngā wāhi tawhiti.
• Ko te tautoko i te hunga 200 ki te ako i te reo Māori, mahi tahi me ngā kaiako i ētahi wāhi rerekē
• Nāku te hanga i ngā rauemi ako mamati mō ngā tauira whenua kē, i te kaha ki te tautoko i ngā hiahia reo Māori
• Ko te whiwhi i te whakataetae akoranga Rāwiri Māori o te tau, mō te whakawhanaketanga whare ako Māori
• Ko te mōhiotanga ki nga whakawhitinga reo Māori i te ao Ipurangi, me te whakamahi i ngā taumata ako rerekē
translate.sections.education
Paetahi o te Mātauranga — Whare Wānanga o Tāmaki Makaurau
Ako Māori me te Reo Māori
He tohu high high o te ako Māori, me ngā mahi rangahau i te reo Māori. Kua eke te tohu kia mōhiotia ngā tikanga ako Māori i runga i te ao hurihuri, me ngā pukenga ako me te whakamārama i ngā hangarau ako mamati.
translate.sections.skills
Pūkenga ako Māori: Te whakamahi i ngā tikanga ako Māori o te ao hurihuri, Ngā rauemi ako Māori matatau, Ngā hoahoa akoranga Māori i runga i te ao matihiko, Te whakahaere i ngā rōpū ako rerekē
Rorohiko me ngā Matapihi Ako: Te rorohiko rōpū rorohiko (Moodle, Google Classroom), Te whakamahi i ngā pūmanawa ako ataata me ngā rauemi pāpori, Te hanga me te whakaatu i ngā pae ako mamati, Te whakamahi i te reo Māori i ngā taupānga ako
Pūkenga whakahaere me te whakawhiti kōrero: Ngā pūkenga whakawhiti kōrero ako Māori, Te whakahaere rōpū, whakatau tautohetohe, Te whiriwhiri i ngā kaupapa ako e hono ana ki ngā paerewa, Te whakawhiti whakaaro ki ngā tauira
Pūkenga whakahaere kaupapa: Te waihanga mahere akoranga, Ngā whakahaere kaupapa, ota me ngā tīmatanga, Te aromāki i te mōhiotanga o ngā tauira, Te tautoko i ngā kaupapa ako mō te reo Māori
Rōpū ā-whānau me te tautoko reo Māori: Ngā rongoā ā-whānau ki te reo Māori, Te whakamōhio i ngā whānau mō ngā angitūtanga ako, Ngā kōrero me ngā hui huarahi mō ngā tauira, Te tautoko i ngā tauira kia kore e whara i te reo Māori
translate.sections.languages
Reo Māori (native)
Paniora (fluent)
Portugāri (intermediate)
He aha te mahi a te kaiako i ngā akoranga?
Ko te kaiako i ngā akoranga he tangata e whakarite ana i ngā kaupapa ako, e tautoko ana i ngā tauira kia mōhiotia te reo me ngā tikanga Māori, me te ārahi i ngā akoranga torotoro i ngā taumata ako. Kei roto hoki i ngā haepapa a te kaiako te hanga o ngā pānui mō ngā tauira, te whakahaere i ngā rōpū ako, me te whakamahi i ngā rauemi hangarau hei āwhina i te ako ako.
He wā hei whakarite hoki mō te whakahou i ngā rangahau me ngā āhuatanga hou o te reo Māori, ā, nei rā ngā mahi a te kaiako hei whakanui i te reo me ngā tikanga Māori i ngā waahi ako me ngā hapori katoa.
Ngā mahi matua o te kaiako i ngā akoranga reo Māori
- Whakarite i ngā whakaakoranga mō te reo Māori me ngā tikanga Māori.
- Whakahaere i ngā karahipi me ngā kaupapa kōrero mō te ako i ngā reo me ngā tikanga Māori.
- Whakawhiti kōrero whaihua, me te tautoko i ngā tauira ki te whakamātau i te reo Māori i ngā kaupapa rerekē.
- Whakatā te hōtaka ako, te hanga rauemi, me te whakamahere mahere ako rōpū.
- Whakarite me te rangahau i ngā hangarau ako, kia taea te whakahāngai ki ngā hiahia o te katoa.
- Tautoko i ngā tauira Māori me ngā rōpū reo Māori ki ngā kaupapa tuku iho, me ngā wāhi pērā i ngā marae.
- Whakarite i ngā whakauru mō te mana, te whakahaere i ngā mahi ako, mō te tipu me ngā whakatupuranga o te reo Māori.
Ngā Pūkenga Matua mō te Tika o te Tūranga Kaiako
Ko te whai i ngā pūkenga matatika me ngā hangarau i roto i tēnei ao ki te tohatoha i te reo Māori me ngā tikanga. Ko tēnei e whakarite ai koe mō ngā āwhina mōhio ki ngā mahi ako haumaru, ngā rongoā hangarau, me ngā pūkenga whakawhiti kōrero whai hua me ngā tauira me ngā kaiako.
- Te reo Māori i te taumata tino rawa, reira hoki te mōhiotanga hōu
- Ngā hangarau ako mamati me ngā rauemi tuhi-ā-ipurangi
- Whakahaere rōpū me ngā kaupapa ako rerekē
- Nga whakaahua ki te hōtaka ako, ngā whakaaturanga mō te pākihi me ngā whakapā reo Māori
- Ngā mahi rōpū i ngā kura reo Māori, ngā pōhāpokanga me ngā mahi hapori Māori
- Te whakaatu whaihua i ngā maara pai me ngā tikanga Māori
- Te āhei ki te hanga pānui, raraunga, me ngā rongoā mō ngā tauira
Ngā Tatauranga Mahi mō te Kaiako Māori
Nā reira, he kaha te hiahia mō ngā kaiako reo Māori i ngā waahi ako i Spain me Portugal, ā, kei te kaha hoki te piki ake o ngā pērā i ngā puta o te reo me ngā tikanga Māori i ngā horopaki ao hurihuri.
Ko te utu o te Kaiako reo Māori i Spain he tōtika i waenga i te €25,000 ki te €45,000 ia tau, e hāngai ana ki te taumata me ngā wheako.
Nā te pikinga o ngā kaupapa ako Māori, e tonū ana te pākiki o te tangata ki ngā mahi ako reo Māori, ko te tumanako ka piki ake te tono mō ngā kaiako i ngā tau e haere mai ana.
E kīa ana e ngā rangahau o te ao, ko te tipu o ngā mahi reo Māori kei te piki i te 8% ia tau, he tino pānga hoki mō te tūranga kaiwhakaako.
Ko ngā rārangi mahi reo Māori i ngā whārangi mahi i Portugal me Spain kua piki ake ki te 30% i roto i ngā tau e rua nei.
E hāngai ana ki te rangahau, he pākiki hoki ngā iwi hei whakauru i te reo Māori ki ngā kura, whare pukapuka, me ngā kaupapa kōrero rōpū
Ngā Mahi Whakarite i ngā Wāhi Mahi Māori i ngā Tūnga Ako
Do
- Ngā Mea Me Te Ngā Kaupapa Mengā Awhina Mo Te Mahi Māori
Don't
- Ngā mahi reka e kinongia ana ki te whakaako i te reo Māori ki ngā tauira whenua kē, hei whakanui i ngā tikanga o te ao Māori.
- Ko te whakamahi i ngā hangarau rorohiko me ngā rauemi ako i runga i ngā kaupapa hapori Māori hei whakakaha i te reo me ngā tikanga Māori.
- Ko te whakahaere rōpū, te whakawhiti kōrero whaihua me te tautoko i ētahi atu kaiako Māori, hei whakarei i ngā uara Māori.
- Whakarite i ngā whakaaturanga, ngā kaupapa kōrero me ngā kaupapa whakawhanaketanga reo Māori i ngā whenua ke.
- Ngā akoranga tīwhiri e whai ana i te horopaki paetukutuku me te kōrero Māori ki ngā iwi o te ao.
“Ko ngā mahi ako Māori i runga i te taha rorohiko, ngā hopukanga, me ngā waitohu whai tikanga, ngā wā e tino whāngai ana i ngā paerewa matua o te reo me ngā tikanga Māori.”
Ngā Maramataka Mātauranga me ngā Tohu
Ko ngā tohu i whakahou i ngā pūkenga ako Māori e māmā ana hoki ki te whai, ā, ngā tohu hoki nā ngā kura reo Māori, me ngā whare rangahau e whakaae ana ki ngā paerewa o te ao Māori me te reo Māori.
- Paetahi o te Mātauranga i te Whare Wānanga o Tāmaki Mākau, 2017
- Tohunga Reo Māori, Te Taura Whiri i te Reo Māori, 2018
- Whakangungu Hangarau Ako i ngā Pukapuka Mamati, 2019
- Mahi a Rāwiri Māori mō te Whakataetae Tauwhāinga, 2021
Ngā Mahi Kaupapa i ngā Whare Ako Māori
Ko ngā kaupapa tuku iho Māori, ngā paepae reo hoki kua hanga i tētahi ao ā-rohe, ā-motu hoki. Ko te tautoko i ngā kaupapa Māori i ngā hapori ake, me ngā kaupapa ako tuku iho e whai ana i ngā whai wāhitanga hapori, te waihanga kaupapa mō ngā tamariki, me ngā whai wāhitanga o te ao Māori.
- Hauwhā i ngā kaupapa ako Māori i te kura, te kākahu i ngā kaupapa whakatū i ngā marae me ngā wānanga reo Māori.
- Ko te hanga i te huarahi kōrero Māori mō ngā paepae, te whakahaere i ngā kaupapa Māori rerekē i ngā wāhi mātua.
- Ko te tautoko i ngā kaupapa o te reo Māori i runga i ngā rauemi mamati, me te tautoko i ngā pānui, ngā kaupapa hua Māori.
- Ngā kaupapa whakaakona i te reo Māori ki ngā wāhanga rerekē o ngā whare ako, te hapori hoki.
Ngā Hapa Whānui i te Tuhituhi Mahi mō te Kaiako Māori
E tika ana kia mahino tō mihi me te whāinga, kaua mō te hē pātata ki te mahi. E kore e tika kia pumau ngā tānga, ngā uara pātea, me ngā kupu kahore take. Kia tonu ana ngā whakarāpopotango, me te whakamahi i ngā kupu rangatira e hāngai ana ki ngā mahi ako Māori.
Aroha mai ngā kupu hohonu, me te whakawhanake i ēnei i ngā wāhi whakaaturanga, ngā pukapuka ako me ngā rauemi mamati. Kaua e tango i ngā kōrero o runga anake, engari, whakamārama ki ngā wāhi rerekē, mō ngā tāngata katoa e pā ana ki ngā hiahia ako Māori.
Ngā Tohu hei Whakarite i tētahi Rīwha Mahi Panda mō te Kaiako Māori
Ko te hanga pai i tētahi rīwha mahi mō te kaiako Māori e hāngai ana ki ngā paerewa o te ao, otirā, me mārama hoki te whāinga o te tangata e kimi ana i ngā mahi Māori, nei hoki ko te heke mai o ngā tae whakamātautau me ngā wāhi whai wāhitanga reo Māori.
- Whakarite kia kite te kiritaki i ngā uara tino nui i ngā wāhanga matua.
- Kia pono te oritetanga i ngā mōhiotanga me ngā tikanga o te reo Māori, ki runga anake i te pae tawhiti.
- Aro mai ki ngā kupu matua e hāngai ana ki te mahi ako Māori e rapu ana i ngā kamupene rangahau, kura reo Māori, me ngā taha rōpū ako kāware.
- Whakatenatena hoki kia whakamahia ngā kupu matua e mōhiotia ana tae atu ki ngā uara Māori, te reo Māori, ngā tikanga, me ngā hoahoa ako mamati.
Ngā Kupu matua mō te ATS mō te Kaiako Māori
Hei whakarite i tētahi rīwha mahi kia pai te kitea e ngā pūkenga rorohiko, ngā rarangi pūkenga, me ngā kupu matua e hāngai ana ki te tūranga reo Māori me ngā akoranga Māori. Arohia ka noho whakamārama ngā kupu katoa i te rārangi kia tika, me te rapu i te puna kounga nui hei whakahāngai i ngā kupu matua.
- Reo Māori, reo Paniora, reo Portugāri
- Te whakamahi i te rauemi ako Māori mamati, hangarau i te ao hurihuri
- Ngā tikanga ako Māori, whakahaere rōpū, me ngā kaupapa tuku iho
- Ngā kōwhiringa kawemai i ngā rauemi, ngā hangarau ako, me ngā hōtaka pūkenga ako
- Te whakamahi i ngā kupu reo Māori, ngā whakatakotoranga, me ngā paerewa i roto i te rārangi mahi
- Ngā ahuatanga Māori, ngā kaupapa ako, me ngā tikanga whakawhiti kōrero
Me pēhea te whakarite i te rīwha mahi kia ū ki ngā tūranga mahi Māori
Kia mau ki te tuku i tō rīwha mahi mō ngā tūranga Māori, ka taea e koe te whakamahi i ngā ratonga ipurangi hei whakarite i ngā paerewa, me te kī mai hoki ki ngā tūranga mahi me ngā kupu whakamahi e hāngai ana. Mā te tuku i ngā rauemi pērā i te kopu o te tohu, te whārangi paetukutuku, me ngā kōrero pākehā, ka taea hoki te whakarite i ngā pānga ki te hunga e kimi ana i ngā kaiako Māori.
Whakaahei i ngā kuputaka mō te rīwha mahi, me te kī ki ngā kupu matua e whakamahia ana wawe mō te tūranga Māori, mō ngā kaupapa reo Māori, me ngā tikanga Māori hei whakatutuki i ngā paerewa me ngā tumanako o ngā kaipupuri mahi.
Ngā Pātai Ngāhua mō te Kaiako Māori
Ko te tangata whai i ngā pātai nei he whai wāhitanga ki te kimi mōhiotanga hōu me ngā paerewa pai o te ao i te ao Māori, me te whakarite i ngā rīwha mahi i runga i ngā paerewa o te ao me ngā hiahia o ngā kaimahi kāwanatanga rerekē.